Avrupa’nın Denizi mi?

Artık neredeyse günlük hale gelen tekne kazaları ve bu teknelerde yasadışı yollarla taşınan yüzlerce mültecinin ölümüne dair haberler, kamuoyları açısından tahammül edilmez bir hal aldı. Bu mülteci akınına coğrafi konumundan ötürü en fazla maruz kalan ülke olan İtalya da geçtiğimiz hafta Avrupa Birliği liderlerini olağanüstü bir toplantıya çağırdı ve bu soruna ortak bir çözüm üretilmesini talep etti.

Bir araya gelen 28 AB üyesi ülkenin devlet ya da hükümet başkanları, mültecilerin nasıl korumaya alınacakları ya da başka ülkelerde kamplar kurarak İtalya üzerindeki yükü hafifletme yolları gibi konular yerine, mültecilerin gelmesini nasıl engelleriz konusu üzerinde yoğunlaştılar. Gerçi Fransa Cumhurbaşkanı Hollande, bu vesileyle “ülkemize 500 ila 700 Suriyeli mülteci kabul edebiliriz” diyerek bonkörlük düzeyini  gösterme imkanı da bulmuş oldu.

Zirve sonunda alınan en somut karar, Triton isimli denizde kurtarma operasyonuna ayrılan bütçenin, özellikle Almanya’nın katkı sözü vermesiyle üç katına çıkarılması oldu. Ancak 9 milyon euro anlamına gelen bu miktarın yeterli olmayacağını iddia edenler de var.

Zirvede kurtarma operasyonları için Akdeniz’de seyredecek AB ülkelerine ait savaş gemisi sayısının arttırılması gerektiği dışında, doğrudan askeri operasyon izlenimi veren kararlar da tartışıldı. Örneğin mülteci teknelerinin Avrupa sahillerine ulaşmasını engellemek için Libya karasularının ötesine abluka uygulama fikri genelde olumlu karşılandı. Hatta Britanya, AB’deki en büyük askeri bütçenin kendisine ait olduğunu hatırlatarak, bu tür bir operasyonda başı çekmeyi teklif etti.

Gündeme getirilen bir diğer askeri önlem teklifi ise biraz daha kuşku yarattı. Bazı AB ülkeleri zirve esnasında mülteci sorununu denizde değil karada, ama karşı sahilin karasında karşılamak gerektiğini savundular. Bundan kastedilen ise mülteci taşıyan şebekelerin çökertilmesi amacıyla teknelerinin yok edilmesiydi. Libya kıyılarının bombalanması, hatta belki de karaya askeri birlikler çıkarılmasını gerektirecek bu türden bir tedbir ise haliyle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı gerektiriyor.

Ancak Güvenlik Konseyi’nde veto hakkına sahip olan Rusya’nın Libya’ya karşı düzenlenecek yeni bir askeri operasyona yeşil ışık yakmayacağı tahmin edilebilir. Zira 2011’deki Libya operasyonuna önce onay veren sonra da pişman olan Rusya’nın Libya’daki mevcut kaos ortamından zaten Batılıları mesul tuttuğu biliniyor. Tabii bu hukuki ve siyasi sorunlar dışında, Libya’ya düzenlenmesi önerilen askeri operasyonun, bu ülkedeki mevcut durum nedeniyle o kadar kolay olmayacağını da akılda tutmak gerekiyor. Sadece IŞİD yanlısı militanların ülkedeki varlığını  ve yaptıklarını hatırlatmak bile durumun karmaşıklığını anlatmak için yeterli.

Tabii Brüksel’deki olağanüstü zirvede göçmen gönderen bölgelerin, özellikle de Sahraaltı Afrika’nın kalkındırılması gibi uzun vadeli tedbirler de gündeme getirildi; ancak Fransa’nın başını çektiği bu Afrika odaklı tedbirlerin şimdilik pek fazla kabul gördüğünü söylemek mümkün değil. Tabii kimse bu tür uzun vadeli bir açılımın yanlış olduğunu söylemiyor, ancak bu yükün altına girmeyi kabul edecek AB üyesi sayısı da pek fazla değil.

Özet olarak yaşanan mülteci dramı, Akdeniz’i Avrupa Birliği’nin yakın coğrafyasındaki istikrarı sağlama kapasitesinin test edildiği alanlardan biri haline getirmiş durumda. Bu şartlar altında dikkatini “doğu”dan “güney”e çevirmek zorunda kalan Avrupa’nın halinin şimdilik pek de ümit verici olmadığını söylemek gerekiyor.

(26 Nisan 2015)

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s